Δυο λόγια για τα χρώματα στο πάτσγουορκ

colors_patch_introΜετά από ένα σύντομο διάλειμμα από τα μαθήματα του Patchwork λόγω Χειροτέχνικα, επιστρέφουμε στο κανονικό μας πρόγραμμα με άλλο ένα θεωρητικό μάθημα από την δασκάλα μας Μάνια Χατζηιωαννίδη αυτή τη φορά για τα χρώματα. Γιατί με ό,τι και να ασχολείσαι από crafts κάποια στιγμή θα χρειαστείς και μερικές βασικές γνώσεις για τα χρώματα. Και με το patchwork!

Πολύ μεγάλο ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα, όταν κάνουμε πάτσγουωρκ, παίζουν τα χρώματα. Για το λόγο αυτό και είναι σημαντικό για όσους ασχολούμαστε με το πάτσγουωρκ να έχουμε σωστή αντίληψη των χρωμάτων, προκειμένου να σχεδιάζουμε και να υλοποιούμε όμορφα έργα, αλλά και να προλαβαίνουμε τυχόν λάθη. Τα χρώματα είναι ίσως το πιο σημαντικό κεφάλαιο, γιατί οι τεχνικές λίγο πολύ μαθαίνονται, αλλά για να κάνουμε σωστή χρήση των χρωμάτων, θέλει παρατήρηση και εξάσκηση.

colors_patch01
colors_patch02Για να μιλήσουμε για τα χρώματα, τι άλλο θα πρέπει να έχουμε κατά νου παρά τον τροχό των χρωμάτων.

Ο βασικός τροχός (φωτό από Wikipedia) έχει 12 χρώματα που λέγονται καθαρά χρώματα (pure). Δηλαδή είναι το πιο καθαρό κόκκινο που μπορεί να γίνει ή το πιο καθαρό πράσινο κ.ο.κ.

Τρία από τα χρώματα αυτά, το κίτρινο, το μπλε και το κόκκινο είναι τα βασικά χρώματα και είναι τοποθετημένα στον τροχό σε ίσες αποστάσεις μεταξύ τους. Λέγονται αλλιώς και Πρωτεύοντα (στη φωτογραφία συμβολίζονται με το Π). Τα 3 χρώματα που βρίσκονται ανάμεσα σε δύο βασικά χρώματα ξεχωρίζουν ως εξής: το μεσαίο από τα τρία λέγεται δευτερεύον χρώμα (secondary/στη φωτογραφία με το Δ) και προέρχεται από ίσα μέρη των δύο βασικών χρωμάτων και τα άλλα δύο λέγονται τριτεύοντα χρώματα (tertiary/στη φωτογραφία με το Τ) και προέρχονται από ίσα μέρη του βασικού χρώματος και του διπλανού τους δευτερεύοντος.

colors_patch03Φωτεινότητα των χρωμάτων (ή αξία/value)
Τα χρώματα μπορούν να γίνουν πιο ανοιχτά (lighter) ή πιο σκούρα (darker) με την προσθήκη άσπρου ή μαύρου αντίστοιχα στο βασικό μας χρώμα και στην περίπτωση αυτή λέμε ότι αλλάζει η φωτεινότητά τους.

 

colors_patch04Ένταση των χρωμάτων (intensity)
Τα χρώματα μπορούν να είναι έντονα, λαμπερά ή μουντά με την προσθήκη γκρι χρώματος. Τα έντονα χρώματα μας φτιάχνουν τη διάθεση, μας κάνουν να ζωηρεύουμε, ενώ τα μουντά δημιουργούν μια διάθεση πιο ήσυχη. Δείτε τώρα τα παραπάνω έντονα χρώματα, πώς γίνονται πιο μουντά στη διπλανή φωτό, αν τους προσθέσουμε γκρι.

 

colors_patch05Θερμοκρασία των χρωμάτων (temperature)
Τα χρώματα είναι θερμά (ζεστά) ή ψυχρά. Τα μπλε και τα πράσινα είναι ψυχρά (δεξιά φωτό-marmalena), τα κόκκινα και τα κίτρινα είναι θερμά (αριστερή φωτό – hollyhillquiltshoppe.typepad.com).

 

 

 

colors_patch06
Δείτε τώρα όλα τα παραπάνω στο διάγραμμα της αριστερής φωτό από το eye-net.gr. Hue είναι οι αποχρώσεις. Saturation είναι ο κορεσμός ενός χρώματος, δηλαδή πόσο π.χ. κόκκινο είναι.

Στο διάγραμμα, στην εξωτερική πλευρά του χρωματικού τροχού βρίσκονται οι «καθαρές» αποχρώσεις (hues), ενώ στο κέντρο του τροχού, δεν υπάρχει απόχρωση, μόνο άσπρο.

Παρατηρείστε ακόμα όσο κατεβαίνουμε προς τα κάτω (brightness) και προσθέτουμε μαύρο πώς τα χρώματα γίνονται πιο σκούρα.

 

 

Συμβολισμός των χρωμάτων

Το χρώμα είναι κάτι υποκειμενικό και μπορεί να προκαλεί διαφορετική αντίδραση από άνθρωπο σε άνθρωπο και αυτό οφείλεται είτε στις προσωπικές μας προτιμήσεις είτε στο πολιτιστικό μας υπόβαθρο. Ένα χρώμα που μπορεί να είναι χαρούμενο και ζωηρό για ένα λαό για κάποιον άλλο μπορεί να είναι καταθλιπτικό. Δείτε παρακάτω συνοπτικά τι συμβολίζουν τα διάφορα χρώματα:

•    Κόκκινο: Πάθος, αγάπη, θυμός
•    Πορτοκαλί: Ενέργεια, χαρά, ζωτικότητα
•    Κίτρινο: Χαρά, ελπίδα, απάτη
•    Πράσινο: Νέα αρχή, αφθονία, φύση, ζήλεια, φθόνος
•    Μπλε: Ηρεμία, υπευθυνότητα, θλίψη
•    Μοβ: Δημιουργικότητα, πολυτέλεια, πλούτος
•    Μαύρο: Μυστήριο, κομψότητα, διάβολος
•    Γκρι: Κακοκεφιά, συντηρητικό
•    Λευκό: Απλότητα, καθαρότητα, αρετή
•    Καφέ: Φύση, αξιοπιστία
•    Μπεζ: Συντηρητικό, βαρετό
•    Κρεμ: Ηρεμιστικό, κομψό, καθαρό

Πώς διαλέγουμε χρώματα και άρα υφάσματα για να κάνουμε ένα πάτσγουωρκ

colors_patch07Γνωρίζοντας λοιπόν τις παραπάνω έννοιες, μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τα χρώματα που χρησιμοποιούμε για να κάνουμε πάτσγουωρκ. Τα χρώματα λειτουργούν διαφορετικά, όταν τα χρησιμοποιούμε μαζί με κάποιο άλλο χρώμα. Δείτε (φωτο από colormatters.com) πόσο διαφορετικά φαίνεται το κεντρικό μωβ, επειδή αντανακλά το χρώμα που το περιτριγυρίζει. Το ίδιο συμβαίνει και με τα υφάσματα που χρησιμοποιούμε για το πάτσγουωρκ. Κάποια χρώματα προβάλλουν περισσότερο και ξεχωρίζουν μέσα στο σύνολο, γιατί έχουν μεγαλύτερη ένταση και κάποια είναι πιο αθόρυβα και μας βοηθούν όταν τα χρησιμοποιούμε για φόντο.

Αν θέλουμε να φτιάξουμε ένα μωρουδιακό παπλωματάκι, μπορεί να διαλέξουμε χρώματα με λίγη ένταση, δηλαδή παστέλ (φωτό αριστερά από prettybyhand.squarespace.com). Αν πάλι θέλουμε κάτι για ένα μεγαλύτερο παιδάκι, θα διαλέξουμε χρώματα και υφάσματα έντονα (δεξιά φωτό – pinterest/treewhimsky).

colors_patch08
Αν θέλουμε το τελικό αποτέλεσμα να έχει και μια θεατρικότητα, μπορούμε να διαλέξουμε έντονες αντιθέσεις (ανοιχτά και σκούρα χρώματα), όπως η γκέισα κάτω αριστερά (φωτό από craftsy/gourmetquilter.com). Εάν σε ένα πάτσγουωρκ χρησιμοποιήσουμε τόνους μόνο του ίδιου χρώματος, το αποτέλεσμα θα είναι να έχουμε ένα μάλλον επίπεδο αποτέλεσμα, αλλά γιατί όχι; Μπορεί αυτό ακριβώς να θέλουμε.

colors_patch09
Έχοντας λοιπόν τη γνώση, μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα υφάσματά μας με τρόπο που να αναδεικνύονται τα σημεία που θέλουμε εμείς να αναδείξουμε.

Ξεκινώντας λοιπόν να κάνουμε πάτσγουωρκ πρέπει να απαντήσουμε πρώτα σε κάποιες ερωτήσεις:

•    Τι διάθεση θέλουμε να μας δημιουργεί το τελικό μας ύφασμα;
•    Πού θα είναι τοποθετημένο; Θέλουμε να ταιριάζει με ό,τι υπάρχει γύρω του ή να προβάλλει ως μοναδικό αντικείμενο στο χώρο;
•    Για ποιο σκοπό το φτιάχνουμε;

Αν θέλουμε να φτιάξουμε ένα «ύφασμα» ήρεμο, ήσυχο, διαλέγουμε ψυχρά χρώματα (πρώτη φωτό – etsy/marmalena). Αν θέλουμε κάτι που να τραβάει μεμιάς το μάτι, διαλέγουμε έντονα θερμά χρώματα (δεύτερη φωτό – hollyhillquiltshoppe.typepad.com)

colors_patch10
colors_patch11
Για να σχεδιάσουμε κάτι, ξεκινάμε βγάζοντας τα υφάσματα που έχουμε κατά νου να χρησιμοποιήσουμε. Πάντα όμως βγάζουμε περισσότερα υφάσματα από αυτά που τελικά θα χρησιμοποιήσουμε ίσως, προσπαθώντας να καταλήξουμε στα πιο «σωστά» για αυτό που έχουμε στο μυαλό μας. Βοηθάει αν δούμε το σύνολο από κάποια απόσταση. Έτσι επισημαίνουμε καλύτερα κάποιο που μας ενοχλεί ίσως μαζί με τα άλλα, που χτυπάει άσχημα στο μάτι μας και το απομακρύνουμε.

Πώς δημιουργούμε ένα απόθεμα υφασμάτων που να περιέχει όλη τη γκάμα των χρωμάτων
Όπως είχαμε πει και παλιότερα, αν αρχίσετε να ασχολείστε με το πάτσγουωρκ, σιγά-σιγά θα σας γίνει εμμονή το να μαζεύετε υφάσματα. Όπως οι πλέκτριες έχουν τη συλλογή τους από νήματα, έτσι και εσείς θα αρχίσετε λίγο-λίγο να χτίζετε το απόθεμά σας. Θα σας πω τι κάνω εγώ και πώς δημιουργώ το απόθεμά μου: Όταν ξεκινάω κάτι συγκεκριμένο, αγοράζω όλα τα μέτρα υφάσματος που θα μου χρειαστούν για το έργο μου. Είναι βέβαιο ότι πάντα περισσεύει ύφασμα. Επίσης, όταν έχω τη δυνατότητα, πηγαίνω βόλτα στα καταστήματα των υφασμάτων, αγοράζω έστω και μισό μέτρο, αν κάτι μου αρέσει πολύ. Αν μου αρέσει υπερβολικά, αγοράζω και ένα μέτρο. Μην ξεχνάτε ότι το πάτσγουωρκ αποτελείται από κομματάκια. Και η ελάχιστη ποσότητα είναι αρκετή.

Μεγάλη πηγή και πληγή είναι το σερφάρισμα (φωτό από cottonpatch.co.uk). Υπάρχουν στο εξωτερικό καταπληκτικά υφάσματα, που ακόμα δεν έχουν φτάσει στην Ελλάδα, αν και μαθαίνω ότι κάτι τέτοιο θα γίνει στο άμεσο μέλλον. Αν έχετε τη δυνατότητα, πάρτε λίγα από αυτά τα μοναδικά. Θα βρουν τη θέση τους. Μη φοβόσαστε το τελωνείο, αν μιλάμε για μικροποσότητες. Κατ’ αρχήν αν έρχονται από Ευρώπη, δεν υπάρχει πρόβλημα. Αν έρχονται από Αμερική και έρχονται με απλό ταχυδρομείο, επίσης δεν υπάρχει πρόβλημα. Τα τελευταία χρόνια που αγοράζω συστηματικά από το εξωτερικό, έχει τύχει δυο φορές με το απλό ταχυδρομείο να πληρώσω έξοδα 3 ή 4 Ευρώ. Το πρόβλημα υπάρχει σίγουρα, αν τα πράγματα έρθουν με courier. Τότε σίγουρα εκτελωνίζονται όσο λίγα κι αν είναι και σε καμία περίπτωση το ποσόν που θα πληρώσετε, δε σας συμφέρει.

colors_patch12
Ένα άλλο θέμα που πιστεύω έχουμε όλοι μας είναι το ότι έχουμε την τάση να κινούμαστε γύρω από τα ίδια χρώματα. Εγώ π.χ. αγαπώ πολύ το μπλε και το τυρκουάζ. Γι’ αυτό, αν το ίδιο ύφασμα υπάρχει και σε άλλο χρώμα, αγοράζω το άλλο χρώμα, προσπαθώντας να έχω όλα τα χρώματα στο απόθεμά μου. Μια άλλη ιδέα είναι να στείλετε μια φίλη σας, στο γούστο της οποίας έχετε εμπιστοσύνη, να σας αγοράσει υφάσματα. Δίνοντάς της το ποσόν που θέλετε να ξοδέψει και οδηγίες για τα μέτρα, αφήστε την ελεύθερη να επιλέξει. Θα εκπλαγείτε ευχάριστα, γιατί σίγουρα θα διαλέξει και τα δικά της αγαπημένα χρώματα εκτός από τα δικά σας.

Κλείνοντας θα ήθελα να σας πω ότι ορισμένοι άνθρωποι έχουν μέσα τους όλα τα παραπάνω και χωρίς να χρειαστεί να διαβάσουν «θεωρία», φτιάχνουν αριστουργήματα σε όλα τα επίπεδα, είτε είναι εσωτερική διακόσμηση, είτε πάτσγουωρκ, είτε ζωγραφική κ.ο.κ. Για τους περισσότερους όμως από εμάς που αυτά δεν είναι αυτονόητα, πιστεύω ότι αν τα έχουμε υπόψη μας, σίγουρα το πάτσγουωρκ που θα φτιάχνουμε θα είναι πολύ καλύτερο από πλευράς χρωμάτων.

Βιβλιογραφία:
www.colormatters.com
www.web-resources.eu
www.wikipedia.org
The quilters ultimate visual guide, Elen Pahl
Wohn Farben, Suzy Chiazzari

Λίγα λόγια για τη δασκάλα μας

mania_bioΗ Μάνια Χατζηιωαννίδη μετά από 35 χρόνια σε θέσεις στελέχους σε μεγάλες εταιρείες, άφησε την δουλειά της προκειμένου να ασχοληθεί με ο,τι λατρεύει από μικρό παιδί: το πλέξιμο με τις βελόνες και το βελονάκι, τη ραπτική, αλλά και το πάτσγουωρκ, που είναι η πιο πρόσφατη μεγάλη της αγάπη. Μπορείς να την βρεις στο blog της marmalen.blogspot.gr στο μαγαζάκι της στο etsy αλλά και στις σελίδες του Ftiaxto.gr.

Τεχνικές

Η Ελίνα είναι φιλόλογος, κειμενογράφος, διαφημίστρια, κόρη, σύζυγος και μαμά! Της αρέσει πολύ να διορθώνει ορθογραφικά λάθη, να χαζεύει με τις ώρες στο Pinterest και να φτιάχνει πράγματα με παρέα (ποτέ μόνη). Αγαπημένα crafts είναι όλα όσα έχουν να κάνουν με τη διακόσμηση του σπιτιού!

4 σχόλια στο άρθρο “Δυο λόγια για τα χρώματα στο πάτσγουορκ”

  1. [quote name=»Νίκη Μπράντζου»]Το άρθρο σας είναι αναλυτικό και ενημερωτικό.Κατατοπίζει πολύ καλά κάποιον που δεν έχει μεγάλη εμπειρία στην τέχνη του πάτσγουωρκ.[/quote]
    Ευχαριστώ πολύ. Τα χρώματα παίζουν πράγματα μεγάλο ρόλο στο πάτσγουωρκ

  2. Το άρθρο σας είναι αναλυτικό και ενημερωτικό.Κατατοπίζει πολύ καλά κάποιον που δεν έχει μεγάλη εμπειρία στην τέχνη του πάτσγουωρκ.

  3. [quote name=»Ada»]Πολυ ωραίο άρθρο για τα χρώματα. Η σωστή επιλογή χρωμάτων είναι πολύ σημαντικό για ότι φτιάχνεις, και ιδικά για τα quilts[/quote]
    Ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο. Είναι γεγονός ότι μου λείπουν τα σχόλια είτε θετικά είτε αρνητικά, προκειμένου να ξέρω τι ανταπόκριση έχουν αυτά που γράφω.

  4. Πολυ ωραίο άρθρο για τα χρώματα. Η σωστή επιλογή χρωμάτων είναι πολύ σημαντικό για ότι φτιάχνεις, και ιδικά για τα quilts